Ortodonti

Dişlerin, alt ve üst çenelerin ve yüz kemiklerinin birbiriyle olan ilişkilerini bireyin yaşı, büyüme ve gelişim durumunu göz önünde bulundurarak inceleyen, normalden sapmaların olduğu vakaları tespit ederek bu ilişkileri düzeltmeye veya anormalinin (bozuk yapının) meydana gelmesini önlemeye çalışan diş hekimliğinin uzmanlık dalına “ortodonti” denir.

Ortodontik Bozuklukların Nedenleri Nelerdir?

Ortodontik sorunlar, çocukluk çağında başlayabileceği gibi, diş kaybı, diş eti rahatsızlıkları gibi problemlere bağlı olarak erişkin yaşta da oluşabilir.

Nedenleri sıralayacak olursak:

  • Kalıtsal etkenlere bağlı
  • Doğumsal anomaliler (dudak, damak yarığı gibi)
  • Hatalı fonksiyonlar (ağız solunumu gibi)
  • Zararlı alışkanlıklar (parmak emme, uzun süre emzik kullanma gibi)
  • Çürük nedeniyle süt dişlerinin erken kaybedilmesi
  • Diş gıcırdatma veya düşme, çarpma gibi travmalar

Tedavi Aşaması ve Süresi

Akla gelen ilk sorulardan birisi; “ tedavi için yaş sınırı var mıdır? “ sorusudur. Dişsel düzeltmelerde yaş sorun değildir. Hasta kaç yaşında olursa olsun tedavi mümkündür. Yeter ki dişler ve periyodonsiyum sağlıklı olsun. Hastanın yaşı sadece tedavinin süresini etkiler. Fakat bireyin kemik yapısında bir düzensizlik söz konusu ise (iskeletsel) yaş önemlidir. Örneğin çocuklar için ilk kalıcı dişlerin çıkmaya başladığı 6-7 yaşlarında ortodontist muayenesi gereklidir. Eğer ortodontist gerek görürse 8-10 yaşları arasında tedaviye başlayabilir. Çocukken yapılamayan tedaviyi ileriki yaşlarda da yapmak mümkündür. Fakat unutmamak gerekir ki küçük yaşta alınan tedbirler, ileride ortaya çıkabilecek büyük sorunları önleyebilir.

Tedavi süresine değinecek olursak; Ortodontik tedavinin süresi rahatsızlığın boyutuna göre değişmekle birlikte ortodontik tedavi uzun sürelidir ve her aşama değişkenlik gösterir. Ortalama bir süre verecek olursak 1 ile 2.5 yıl arası denebilir.

Ortodonti Tedavi Çeşitleri

  1. Koruyucu Ortodontik Tedavi: Bu tedavilerde amaç, daimi dişlerin düzgün sürebilmeleri için yeterli yeri hazırlamaktır. Bu amaçla erken kaybedilen süt dişlerinin yerini koruyan yer tutucular hazırlanmaktadır. Ayrıca diş çürüklerine yatkın çocukların daimi dişlerinin geleceği yaşa kadar süt dişlerinin tedavi ve takibi ile ağızda tutulması gerekmektedir.
  2. Önleyici Ortodontik Tedavi: Kötü alışkanlıklar; parmak emme, anormal yutkunma gibi faktörlere bağlı gelişebilecek sorunları önlemek veya daimi dişlere yer açmak amacıyla çok çeşitli hareketli apareyler yapılmaktadır.
  3. Sabit Ortodontik Tedavi: Daimi dişler sürdükten sonra ortodontik tedavi artık dişlerin üzerine yapışan ve tedavi süresince çıkarılmayan braketler ve bu braketlerin içinden geçen tellerle yapılmaktadır. Sabit ortodontik tedavi sağlıklı diş ve dişetlerine sahip her yaşta bireye uygulanabilmektedir. Tedavi ile elde edilen sonuçların korunması için çeşitli pasif aygıt ve dışarıdan görünmeyen tellerle uzun süreli pekiştirme gerektirir.